Warmteprogramma van je gemeente: wachten op warmtenet of zelf verduurzamen?

Wil je weten of jouw wijk een warmtenet krijgt, of kun je beter zelf aan de slag met isolatie en een warmtepomp? In 2026 wordt die vraag urgenter. Gemeenten krijgen meer instrumenten voor de warmtetransitie, terwijl het eerste verplichte warmteprogramma uiterlijk eind 2027 klaar moet zijn. Tot die tijd verschilt de duidelijkheid sterk per wijk.

Deze pagina helpt je bepalen welke informatie je bij je gemeente zoekt, welke keuzes je nu al veilig kunt maken en wanneer wachten op een collectieve oplossing verstandig is.

Wat is een warmteprogramma?

Een warmteprogramma is het gemeentelijke plan voor de overstap van aardgas naar duurzame warmte. Het is de opvolger van de transitievisie warmte. Volgens IPLO moeten gemeenten hun eerste warmteprogramma uiterlijk 31 december 2027 vaststellen en daarna minimaal elke vijf jaar actualiseren.

In zo'n programma kijkt de gemeente minimaal tien jaar vooruit. Per wijk kan het gaan over:

• welke buurten mogelijk overstappen op een warmtenet, elektrische oplossing of andere warmtebron
• welke isolatiegraad nodig is voordat woningen kunnen overstappen
• welke volgorde de gemeente logisch vindt
• waar de gemeente later een warmtetransitiegebied kan aanwijzen
• hoe bewoners, gebouweigenaren, netbeheerders en andere partijen worden betrokken

De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie geeft gemeenten de aanwijsbevoegdheid om gebieden uiteindelijk van aardgas naar een duurzaam alternatief te laten overstappen. De Wgiw en het bijbehorende besluit treden naar verwachting op 1 juli 2026 in werking. Een warmteprogramma betekent dus nog geen directe afsluiting van gas in jouw straat; het is de planbasis voor vervolgbesluiten.

Wanneer is wachten op de gemeente logisch?

Wachten kan verstandig zijn als je wijk al concreet in beeld is voor een collectieve warmteoplossing. Dat geldt vooral in dichtbebouwde buurten met veel oudere woningen, appartementen of woningen zonder ruimte voor buitenunits. De Rijksoverheid noemt warmtenetten vooral kansrijk in wijken waar een collectieve oplossing de goedkoopste route is.

Wachten is meestal redelijk als drie dingen tegelijk kloppen:

1. Je gemeente noemt jouw wijk al met een duidelijke planning.
2. Er is zicht op het type warmtebron, bijvoorbeeld restwarmte, aquathermie, geothermie of een collectieve warmtepomp.
3. Je huidige cv-installatie kan nog enkele jaren mee zonder grote investering.

In die situatie kun je grote onomkeerbare keuzes uitstellen, zoals een volledig elektrische warmtepomp of ingrijpende aanpassing van je afgiftesysteem. Maatregelen aan de gebouwschil blijven wel logisch.

Wanneer kun je beter nu verduurzamen?

Zelf starten is logischer als je gemeente nog geen concreet wijkbesluit heeft, je gasverbruik hoog is of je toch al gaat verbouwen. Het warmteprogramma kijkt vooruit, terwijl jouw energierekening en comfort nu al spelen.

Deze stappen zijn vrijwel altijd verstandig:

• Dak, vloer, spouwmuur en glas verbeteren. Isolatie verlaagt de warmtevraag, ongeacht of je later op warmtenet, hybride of volledig elektrisch uitkomt.
• Ventilatie meenemen. Een beter geisoleerde woning heeft gecontroleerde ventilatie nodig om vocht en comfortproblemen te voorkomen.
• Lage-temperatuur testen. Zet je cv tijdelijk op 50 graden en kijk of je woning comfortabel warm blijft. Lukt dat, dan zijn warmtepomp en warmtenet later makkelijker.
• Meterkast en aansluiting voorbereiden. Bij inductie, laadpaal of warmtepomp kan een 3-fase-aansluiting relevant worden. In congestiegebieden loont vroeg plannen.
• Subsidie vastleggen bij uitvoering. ISDE voor isolatie, warmtepomp en ventilatie loopt via RVO en kent eigen voorwaarden en aanvraagtermijnen.

Lees voor de maatregelvolgorde ook verduurzamen van je woning in 2026, isolatie in 2026 en ISDE aanvragen in 2026.

Besliskader per situatie

Jouw situatie	Meest logische richting
Wijk staat concreet op planning voor warmtenet binnen enkele jaren	Isoleer en ventileer, stel volledige warmtepompbeslissing uit
Gemeente noemt alleen algemene ambities	Begin met isolatie, check hybride warmtepomp als gasverbruik hoog is
Cv-ketel is bijna aan vervanging toe	Vergelijk hybride, all-electric-ready cv en volledig elektrisch op basis van woningprofiel
Appartement of VvE	Vraag het warmteprogramma en de VvE-route samen op, want gevel, dak en collectieve installatie vragen besluitvorming
Vrijstaande woning of ruime twee-onder-een-kap	Volledig elektrisch of bodemwarmtepomp kan aantrekkelijker zijn dan wachten op collectieve warmte
Netcongestie in de wijk	Isoleer eerst, dimensioneer warmtepomp kleiner en vraag eventuele verzwaring vroeg aan

Welke vragen stel je aan je gemeente?

Je hoeft het warmteprogramma niet van voor naar achter te lezen. Deze vragen geven snel duidelijkheid:

1. Staat mijn buurt of wijk in de huidige transitievisie warmte of concept-warmteprogramma?
2. Is er een voorkeursrichting genoemd: warmtenet, all-electric, hybride of nog open?
3. Welke planning hoort daarbij en wanneer volgt een uitvoeringsplan?
4. Welk isolatieniveau verwacht de gemeente voordat woningen kunnen overstappen?
5. Is er al iets bekend over warmtebron, exploitant en tariefopbouw?
6. Komt er ondersteuning voor woningeigenaren, VvE's of lage inkomens?
7. Heeft mijn wijk te maken met elektriciteitsnetcongestie die warmtepompen of aansluitverzwaring raakt?

Als de gemeente nog geen concreet antwoord heeft, is dat ook informatie. Dan kun je je route baseren op woningkenmerken, gasverbruik, onderhoudsmomenten en subsidievoorwaarden.

Persoonlijk advies voor jouw woning

Welke stappen zijn nu logisch voor jouw woning?

Vul je adres en woninggegevens in. Je rapport geeft een routekaart voor isolatie, warmtepomp en zonnepanelen. Gebruik de warmteprogramma-checklist op deze pagina om gemeentelijke wijkplannen apart te toetsen.

Bekijk mijn rapport →

Geen contactgegevens vooraf. Je kiest na het rapport zelf of je iemand wilt spreken.

Warmtenet of warmtepomp?

Een warmtenet kan goed passen bij dichtbebouwde wijken waar individuele buitenunits lastig zijn en een collectieve warmtebron beschikbaar is. Je hebt dan geen eigen buitenunit en meestal minder ruimtebeslag in huis. De exacte kosten hangen af van aanleg, warmtebron, tariefregels en aansluitvoorwaarden.

Een warmtepomp past beter wanneer je woning goed te isoleren is, je voldoende plek hebt voor installatie en je liever zelf tempo maakt. Bij een hybride warmtepomp blijft de cv-ketel achtervang. Bij volledig elektrisch verdwijnt gas helemaal uit je woning, met hogere eisen aan isolatie, afgifte en aansluiting.

Bekijk ook warmtepomp en ISDE, volledig elektrisch verwarmen en netcongestie bij je woning.

Appartement of VvE

Voor appartementen speelt het warmteprogramma vaak op gebouwniveau. De gevel, het dak, de collectieve installatie en soms zelfs de meterkast vallen onder de VvE. Daardoor is de vraag "warmtenet of warmtepomp" minder individueel dan bij een grondgebonden woning.

Praktisch betekent dit:

• vraag het bestuur om het gemeentelijke warmteplan op de ALV-agenda te zetten
• combineer dit met het MJOP en een SVVE-energieadvies
• voorkom losse keuzes die later botsen met een collectieve route
• pak binnen je eigen woning alvast kierdichting, ventilatie en glas aan waar dat mag

Lees verder bij appartement verduurzamen via je VvE.

Moet jouw VvE nog een ALV-besluit voorbereiden, gebruik dan VvE-besluit verduurzaming 2026.

Wil je de wijkkeuze koppelen aan je eigen woningroute, lees dan Aardgasvrij wonen: stappenplan per woningtype en Samen verduurzamen met buren of VvE.

Wat kun je in 2026 al doen?

Ook als je wijkplanning nog onzeker is, kun je de voorbereiding concreet maken.

1. Zoek de transitievisie warmte of warmteprogramma-pagina van je gemeente.
2. Noteer of jouw wijk genoemd wordt en welke warmteoptie erbij staat.
3. Check je huidige energielabel, gasverbruik en bouwjaar.
4. Maak een isolatievolgorde voor maatregelen die bij elke warmteoptie helpen.
5. Plan grotere keuzes rond natuurlijke momenten: cv-vervanging, dakonderhoud, glasvervanging, verbouwing of verhuizing.

Een goed warmteplan van de gemeente helpt. Een goed woningplan helpt nu al.

Veelgestelde vragen

Moet mijn gemeente in 2026 al een warmteprogramma hebben?+

Nee. Volgens IPLO moeten gemeenten hun eerste warmteprogramma uiterlijk 31 december 2027 vaststellen. De Wgiw treedt naar verwachting op 1 juli 2026 in werking. Sommige gemeenten lopen vooruit, andere werken nog met hun transitievisie warmte.

Kan de gemeente mijn gas zomaar afsluiten?+

Nee. De aanwijsbevoegdheid vraagt een zorgvuldig proces, een alternatief voor aardgas, voldoende voorbereidingstijd en besluitvorming via het omgevingsplan. Het warmteprogramma is de planbasis, geen directe afsluitbrief.

Is isoleren nog zinvol als er later een warmtenet komt?+

Ja. IPLO noemt isolatieniveau en warmtebehoefte expliciet als onderdeel van het warmteprogramma. Minder warmtevraag verlaagt je kosten en maakt elke warmteoplossing lichter.

Moet ik wachten met een warmtepomp als mijn wijk mogelijk een warmtenet krijgt?+

Alleen als er een concrete planning is en je cv nog mee kan. Bij algemene ambities zonder uitvoeringsplan is isoleren en hybride onderzoeken vaak verstandiger dan jaren niets doen.

Waar vind ik het warmteprogramma van mijn gemeente?+

Zoek op de website van je gemeente naar 'warmteprogramma', 'transitievisie warmte' of 'aardgasvrije wijk'. Staat je wijk er niet duidelijk in, vraag dan wanneer het concept-warmteprogramma wordt gepubliceerd.

Bronnen en updates

Deze pagina is gecontroleerd op 5 mei 2026 tegen IPLO, Volkshuisvesting Nederland, RVO en Rijksoverheid. De inwerkingtreding van de Wgiw en Bgiw staat nog als verwachting op 1 juli 2026; de deadline voor het eerste warmteprogramma is volgens IPLO uiterlijk 31 december 2027. We actualiseren deze pagina zodra de wetgeving of gemeentelijke verplichtingen wijzigen.